ANADOLU UYGARLIKLARI

 Anadolu’da kurulan ilk uygarlıklar

1- Hititler:

Başkenti Hattuşa’dır (Hattuşaş). Hattuşaş günümüzde Çorum sınırları içinde yer alır.

-Kral aynı zamanda baş rahip,baş komutan ve baş yargıçtı.
-Hitit kanunları gelişmiş ve insancıldı. Ölüm cezası çok azdı.

-Tazminat yaygındı.
– Hitit krallarının yanında “Tavanna” denilen kraliçelerde yönetimde söz sahibi idi. Bu ise, Hititler'de kadınlara önem verildiğini göstermektedir.
-Hititler'in devlet işlerinin görüşüldüğü meclise “Pankuş” adı verilirdi. 

Pankuş kral ve kraliçeyi yargılayabilirdi.

Bu da kralın yetkilerinin sınırsız olmadığını gösterir.

-Hititliler çivi yazısı ve Mısırlıların kullandığı Hiyeroglif(resim yazısı) yazısını kullandı.(Yazıyı Asurlu tüccarlar Anadolu'ya getirmiştir.)
– Hititliler “Anal” adı verilen yıllıkları yazdılar. 

Anallar, inançları gereği tanrılarına hesap vermek için yazılırdı. 

Bu nedenle yalan yazmadıkları için Anallar ilk gerçek tarih yazıcılığı sayılmaktadır.

-Dünyanın ilk yazılı antlaşması olan “Kadeş Antlaşması” Hitiler ile Mısırlılar arasında yapıldı.(MÖ 1280)
-Dinleri çok tanrılı idi.

2- Frigler: 

-Başkenti Gordion şehridir. 

Bugün Ankara’nın ilçesi olan Polatlı'dadır.

– Frigler tarıma büyük önem verdiler. 

En önemli geçim kaynakları tarımdı. 

Bu nedenle saban kırana ölüm cezasına kadar ceza veriyorlardı.Bunun nedeni Geçimin tarıma dayalı olması.

Dinleri çok tanrılı idi.

En büyük tanrıları bereket tanrıçası Kibele idi.

– Çivi yazısı kullandılar.
– Kral Midas ünlü bir kralıdır. 

Tarihte eşek kulaklı Midas olarak yerini almıştır.

– Friglerin dokuduğu kilimlere “Tapates” adı verilirdi.

– Hayvanların konuşturulduğu “fabl” hikayeleri yazmışlardır.

-Krallarını ve soyluları Tümülüs denen mezarlara gömmüşlerdir.

-Bu devleti Kimmerler yıkmıştır.

3- Lidyalılar:

 Başkentleri “Sard” şehridir. 

Bugün Manisa’nın Salihli ilçesindedir.
– Parayı icat ederek, takas yolu ile alışverişe son vermişlerdir. 

– Ticaret yapmak için “Kral Yolu” adı verilen ticaret yolunu kurdular.
Kral yolu, Sard'dan başlayarak Ninova'ya uzanmaktaydı. 

4- İyonlar:

İyonlar şehir devletleri halinde yaşadığı için belli bir başkentleri yoktur. 

Efes, Milet, Foça, İzmir önemli şehirleri idi.

– İyonyalılar demokrasi, özgür düşünce ve bilime önem vermişler. 

Bu nedenle bir çok bilim adamı yetiştirmiştir.

-Tıpta Hipokrat, tarihte Herodot, felsefe’de Diyojen, matematikte Pisagor, Thales gibi bilim adamları yetişmiştir.

– Deniz ticareti yapmışlar ve başka ülkelere koloniler kurmuşlardır. 

 Koloni: Bir devletin kendi ülkesinin sınırları dışında egemenlik kurarak yönettiği ekonomik veya siyasal çıkarlar sağladığı ülke, sömürülen ülke.

5- Urartular:

– Başkenti Tuşpa’dır. Bugün Van ili sınırları içinde yer alır.
– Taş ve maden işlemeciliğinde gelişmişlerdir.
– Tarımı geliştirmek için barajlar, göletler kurdular. Su kanalları açarak sulama yapmışlardır.
-Çivi yazısı kullanmışlardır.
– Oda şeklinde kaya mezarları yapmışlardır. Ölümden sonra yaşama inandıkları için mezarlarına insanların günlük kullandığı eşyaları konmuştur.

Dinleri çok tanrılıydı.